Wie is onze nieuwe opleidingsdirectrice?

Bekend is dat Anja Machielse, als opvolgster van Joachim Duyndam, sinds januari 2016 onze nieuwe opleidingsdirectrice is, maar wie is Anja eigenlijk? Ik ging met Anja in gesprek om hier achter te komen.

DAnja Machielseoor: Daniëlle Drenth

Foto: Django Roberts

Tijdens het plannen van de afspraak werd meteen duidelijk dat Anja een druk bezet mens is. Hoewel ze niet veel gaatjes in de agenda had, was ze erg welwillend om geïnterviewd te worden. Anja heb ik leren kennen als een aardige, welwillende en open vrouw. Voor het gesprek had ik een half uurtje de tijd, want daarna had Anja weer een andere afspraak. Hoewel ik vijf vragen had voorbereid waarvan ik dacht dat ze gemakkelijk binnen een half uurtje beantwoord konden worden, werd al snel duidelijk dat Anja zo gepassioneerd is over wat ze doet dat dit niet snel te vertellen is. Ik begon met de vraag: ‘Hoe zag uw leven er uit voordat u opleidingsdirectrice werd?’ Een aantal minuten nadat ik de vraag stelde, besefte ik me pas hoe breed de vraag eigenlijk is. Het gaat niet alleen over wat je de week voordat je opleidingsdirectrice werd, deed, nee, het kan ook opgevat worden als een vraag over je hele levensloop! Op die laatste manier stak Anja het gesprek ook in.

Anja heeft in haar jeugd filosofie gestudeerd, maar is na haar studie gepromoveerd in de sociale wetenschappen. Toen ik haar vroeg hoe ze dat had gedaan zonder dat ze een sociaal wetenschappelijke opleiding had gedaan, zei ze luchtig: ‘Ja, dan moet je je wel gaan verdiepen in allerlei sociologische theorieën, maar goed, toevalligerwijs ben ik bij algemene sociale wetenschappen terecht gekomen.’ Helemaal toevalligerwijs bleek dit later in het gesprek niet, want Anja blijkt een grote belangstelling te hebben voor mensen en vooral voor kwetsbare groepen. Zo heeft ze tijdens haar studie filosofie al een onderzoek gedaan naar de sociaal economische dimensie van gezondheidsverschillen en doet ze sinds 1998 op verschillende manieren onderzoek naar eenzaamheid en sociaal isolement. Eerst heeft ze dit gedaan bij de studie Algemene Sociale Wetenschappen op de UU. Daarnaast werkte ze in die tijd voor LESI (Landelijk Expertisecentrum Sociale Interventies), waar ze hoofd onderzoek was en onderzoekers aanstuurde die in haar projecten meewerkten. Tevens is ze op dit moment al vijf jaar betrokken bij de onderzoeksgroep ‘Goed ouder worden’, waar onder anderen ook Peter Derkx en Hanne Laceulle inzitten. Gepassioneerd vertelt Anja me over het feit dat ze graag een bijdrage wil leveren aan het helpen van kwetsbare groepen in de samenleving. ‘Ooit was ik ook in de politiek betrokken, maar ik merk dat ik als wetenschapper veel meer invloed heb dan wanneer ik in de politiek zit, omdat je nu ook gewoon kan laten zien hoe dingen werken en veel meer onderbouwing hebt en daardoor soms overtuigender kan zijn in je stellingnames.’

Behalve onderzoeker en opleidingsdirectrice is Anja, naar (niet alleen) mijn mening, didactisch een heel sterke en prettige docent. Ze heeft verschillende vakken gedoceerd, eerst op de UU bij Algemene Sociale Wetenschappen en sinds januari 2015 volledig bij ons op de UvH. Ze heeft op de UvH de vakken wetenschapsfilosofie, onderzoeksethiek en praktijkgericht onderzoek gegeven en heeft ook de bachelorscriptie gecoördineerd. Nu ze opleidingsdirectrice is kan ze naar eigen zeggen niet alle vakken meer geven, maar er is één vak waar ze absoluut geen afstand van wil doen en dat is het vak wetenschapsfilosofie. ‘Want dat vind ik zelf gewoon veel te leuk om te doen, maar ik vind het ook een belangrijk vak gewoon voor deze opleiding, omdat het een opleiding is die een heel specifieke combinatie van wetenschappelijke disciplines als basis heeft en dan vind ik het belangrijk dat studenten die hier afstuderen in de Humanistiek ook een beetje kunnen aangeven waar deze universiteit gepositioneerd is in het brede wetenschappelijke veld.’ Ik had van te voren verwacht dat Anja het een stuk drukker zou krijgen omdat ze opleidingsdirectrice is geworden, maar dit ligt anders. Ze heeft altijd al veel gedaan. Als we terugkomen op de oorspronkelijke vraag, namelijk hoe haar leven eruit zag voordat ze opleidingsdirectrice werd, blijkt dat Anja altijd druk en gepassioneerd bezig is geweest met haar werk. ‘Mijn leven was al wel druk ja’, geeft Anja lachend aan me toe.

Het drukke, bevlogen leven van Anja en haar enthousiasme tijdens het vertellen zorgt ervoor dat we al over de helft van de tijd zitten en ik haar nog steeds maar één van de vijf vragen heb gesteld. Ook heb ik op de eerste vraag niet eens het antwoord gekregen wat ik stiekem het liefste wilde weten: wie is Anja privé? Wat doet onze opleidingsdirectrice op een zaterdagavond? Na een korte stilte, zegt ze: ‘Privé, nou kijk, ik ben best wel bevlogen in mijn werk.’ We moeten beiden lachen, omdat dit na de eerste vijf minuten van het gesprek al duidelijk was. Ze geeft toe dat haar leven voor een heel belangrijk en groot deel uit werken bestaat. Wel heeft ze twee hobby’s waar ze tijd aan besteed en dat zijn lezen en films kijken. Voornamelijk het kijken van de films vindt ze erg leuk. ‘Ik hou van kleine films die eigenlijk ook weer gaan over wat ik als mens interessant vind: hoe leven nou andere mensen, waarom doen ze bepaalde dingen? Ik hou heel erg van films over levens van mensen die het niet zo goed voor elkaar hebben. Ik probeer altijd te snappen hoe mensen die het minder makkelijk hebben, met minder competenties dan de mensen waar ik vaak mee omga en waar ik denk ik zelf ook wel toe behoor,  met dingen omgaan en waarom ze welke keuzes maken in hun leven. Dat probeer ik te snappen en ik vind dat je van literatuur en films soms heel mooie, goede dingen kan leren.’ Twee films die ze heel erg goed vindt zijn Youth en The end of the tour die beiden veel gemeen hebben met haar expertisegebied. Youth gaat over twee oudere mannen die beiden op hun eigen manier omgaan met het ouder worden en beiden ook erg verschillend terugkijken op hun leven. Deze film past naadloos in het onderzoeksproject ‘Goed ouder worden’ en heeft veel met zingeving, weerbaarheid en sociale relaties te maken. The end of the tour gaat over een journalist en een schrijver die een tijdje met elkaar optrekken, waarbij de journalist probeert te achterhalen hoe de schrijver tot het schrijven van zijn boek is gekomen.  Ook binnen deze film staan sociale relaties en zingeving centraal. Ik moet glimlachen en ik voel een moment van inspiratie. Wat fantastisch dat Anja haar passie voor mensen en fascinatie voor kwetsbare groepen kan uiten in haar werk én in haar privéleven.

Ik besluit mijn vragenlijstje maar weg te leggen, want het gesprek stuurt me een hele andere richting op. Hoe komt het dat Anja zo geïnspireerd is door kwetsbare groepen mensen, vraag ik me af. Is het een ver van haar bed show en inspireert het onbekende haar of herkent ze er toch iets in? Haar antwoord vind ik verassend: ‘Het is zeker geen ver van mijn bed show.’  Ze vertelt dat haar interesse allereerst wordt aangewakkerd vanuit het feit dat ze zelf uit een boerenmilieu komt waar studeren niet normaal was. Doordat ze geen voorbeeld had, vond ze het heel erg moeilijk om een studie te kiezen. Ze is na haar VWO eerst naar de bibliotheekacademie gegaan, omdat ze wist dat ze van lezen hield. Toen ze eenmaal filosofie ging studeren, wat haar heel erg fascineerde, bleef ze onzeker. ‘Wie ben ik dat ik nou op deze studie zit? Durf ik mijn mond wel open te doen, want ik heb die bagage niet die heel veel medestudenten hebben.’  Aandachtig luister ik naar haar verrassende, persoonlijke verhaal.  ‘Om me zeker te voelen in een nieuw sociaal milieu, dat vond ik best wel ingewikkeld en ik denk dat daar wel een soort basis ligt van die fascinatie die ik heb, omdat dat iets zegt over: hoe ben je gedetermineerd, hoe ben je opgegroeid, waar kom je vandaan en hoe ontwikkel je je van daaruit en probeer je toch de persoon te worden die eigenlijk gewoon in je zit en die je wil zijn. […] Helemaal over gaat het nooit, je blijft altijd toch een beetje het gevoel hebben van ja.. maar ik moet zeggen dat ik hier op deze universiteit me heel erg thuis voel. Dit is de omgeving waar ik voor het eerst dat gevoel, die onzekerheid, een beetje los kan laten.’

Na dit herkenbare, onverwachte, inspirerende en persoonlijke verhaal is eigenlijk de tijd om. De volgende afspraak van Anja zit al in een ander kamertje te wachten. Toch stel ik nog snel één brandende vraag waarvan ik weet dat hij nog op mijn lijstje staat: ‘Wat wilt u als opleidingsdirectrice bereiken?’ ‘Ik denk dat deze universiteit een heel bijzondere positie heeft in het universitaire veld en dat we echt kunnen kijken hoe we bepaalde zaken in de samenleving beter kunnen organiseren, juist voor de mensen die het wat moeilijker vinden om mee te doen of die wat minder mogelijkheden hebben om mee te doen. Ik hoop dat deze opleiding een heel belangrijke basis kan bieden aan mensen om op die humane manier, vanuit die humanistische waarden, naar de werkelijkheid te kijken. Dat je vanuit die humanistische waarden de samenleving probeert een beetje beter te maken en dat je daar voldoende toegerust voor bent.’ Ik vraag haar of ze blij is dat zij degene is die hiervoor mag gaan zorgen en ze antwoordt beamend. ‘Ik vind het een heel leuke baan. Het is nu nog even heel erg druk en dat zal het misschien ook altijd wel blijven, maar ik heb het gevoel dat ik het wel heel erg leuk vind, omdat ik me nu ook met de inhoud van het curriculum kan bemoeien en langzamerhand kan proberen, als dingen niet goed gaan, ze weer te herstellen. Ik hoop dat we zo’n mooie opleiding kunnen krijgen en houden, die steeds wordt afgestemd op wat er nodig is wat betreft werk in de samenleving. Of dat dan als wetenschapper of beroepskracht is, dat maakt niet uit. Die afstemming die moet gewoon constant plaatsvinden. Ik zie ook vooral onderzoek en onderwijs als twee dingen die heel erg met elkaar samenhangen en die niet los van elkaar staan. Theorie en praktijk versterken elkaar en hebben elkaar nodig. Dat hoop ik als opleidingsdirecteur hier vooral te bewerkstelligen. Dat vind ik ook het unieke van deze universiteit, theorie en praktijk voortdurend in wisselwerking met elkaar.’

Aan het einde van het interview loop ik lachend het kamertje van Anja uit. We hebben een fantastische opleidingsdirectrice, denk ik bij mezelf. Ze is niet alleen een betrouwbare, harde werkster met een visie die erg past bij de opleiding, ze is ook nog eens een bescheiden, open en leuk mens. Ik snap dat jullie nu allemaal heel graag een praatje met deze inspirerende vrouw willen maken, maar loop alsjeblieft haar deur niet plat. De lieve vrouw heeft op het moment nauwelijks vrije tijd.

Verschenen in ‘Incognito’, 2015-2016 no. 3


1 reactie

Feest bij Zindroom! – | SvH | · 29 maart 2016 op 09:08

[…] Daniëlle Drenth trapt online af met een interview met de opleidingsdirectrice van de UvH, Anja Machielse: http://zindroom.svhumanistiek.nl/2016/03/wie-is-onze-nieuwe-opleidingsdirectrice/ […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *